Bağlanma Stilleri: İlişkilerinizin Görünmez El Kitabı

Neden bazılarımız ilişkilerde hep mesafeliyken, bazılarımız sürekli terk edilmekten korkar? Cevap çocuklukta saklı. Psikolojide buna “bağlanma stili” diyoruz. Anneye, babaya nasıl bağlandıysak, büyüyünce de sevdiklerimize öyle bağlanıyoruz.
Üç Temel Bağlanma Stili
Güvenli Bağlanma: Parkta annesini kontrol edip, onun orada olduğunu bilerek rahatça oynayan çocuk gibidir. Büyüyünce ilişkileri de dengelidir. Ne fazla yapışır, ne fazla kaçar. “Seviliyorum” bilgisi içinde sağlamdır.
Kaçıngan Bağlanma: Düşüp dizini kanatan ama “Erkek adam ağlamaz” diye itilen çocuk, büyüyünce kimseye ihtiyaç duymamayı öğrenir. Komşumuz Ali Amca gibidir: Kimseye karışmaz, kimseyi istemez. Ama hastalandığında kapısını çalan olmaz. İçten içe yalnız kalışına üzülse de ziyaretine geldiklerinde “İyi ki geldiler” der. Sevgilisi “Seni seviyorum” dediğinde cevap veremez, buz gibi olur. Aslında canı yanmasın diye sevmekten korkar.
Kaygılı Bağlanma: Ne zaman sevileceğini ne zaman itileceğini kestiremeyen çocuk, büyüyünce sürekli tetikte olur. Fatma Teyze’nin kızı gibidir: Sevgilisi telefonuna bakmadı mı kıyamet kopar. “Acaba beni terk mi edecek?” korkusuyla ilişkiyi kendisi tüketir. Eşine her gün “Beni seviyor musun?” diye sorar, cevap yetmez.
Peki Bağlanma Stilleri Neden Önemli?
Çünkü bu stiller sadece aşk hayatımızı değil, işimizi, arkadaşlıklarımızı, hatta kendimize bakışımızı belirler. Kaçıngan patron eleştirilince “Kimse beni anlamıyor” deyip içine kapanır. Kaygılı çalışan selam verilmeyince “Acaba ne yaptım?” diye günlerce düşünür.
Değişmek Mümkün mü?
Müjde: İnsan değişebilir! Patlamış tekerlekle giden araba gibi bazen hayat. Tecrübeli bir ustanın tekerleği değiştirmesi gibi iyi bir eş, sağlam bir dost, anlayışlı bir terapist, hepimizin hayatını onarabilir.
Ayşe yıllarca mesafeli durdu insanlardan. Ama sabırlı bir eşle evlenince, onun onu terk etmediğini gördükçe, için için çözdü buzlarını. Fatma da terapide öğrendi: Herkes onu terk etmeyecek, arkadaşının işi çıkması sevgisizlik değil.
Unutma: Nasıl bir çocukluk geçirdiğin senin seçimin değildi. Ama nasıl bir yetişkin olacağın senin elinde. Yeter ki fark et, yeter ki iste. Bir ağaç ne kadar yaşlı olursa olsun yeni filizler verebilir. Yeter ki toprağı iyi olsun, suyu ihmal edilmesin.
Sevmek ve sevilmek hepimizin hakkı.
📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa
http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

GENÇLER NEDEN ÖFKELİ?
Ergenlik Döneminde Duygu Yönetimini Anlamak – Klinik Psikolog Büşra Kırca cevaplıyor

Geçtiğimiz hafta lise öğrencileriyle yaptığımız söyleşide gençlerin kendi duygularını anlamaya yönelik sordukları sorular oldukça umut vericiydi. Çünkü bu sorular yalnızca meraktan değil, fark etme isteğinden doğuyordu. Psikolojik olgunluk tam da burada başlar: Duygunun içinde kaybolmak yerine onu anlamaya çalıştığınız yerde.

“Ergenlikte neden agresifleşiyoruz?”
“Neden her şeye bu kadar çabuk sinirleniyoruz?”
“Öfkemi nasıl hızlıca geçirebilirim?”
“Nefret duygusu neden geçmiyor?”

Bu sorular aslında yalnızca gençlerin değil, pek çok ebeveynin ve yetişkinin de zihninde yer buluyor. Gelin, cevaplara birlikte bakalım.

Ergenlikte neden agresifleşiriz?

Ergenlik sadece fiziksel değişimlerin yaşandığı bir dönem değildir; aynı zamanda beynin yeniden yapılanma sürecidir. Duyguları yöneten sistem oldukça aktif çalışırken, durup düşünmeyi ve kendini frenlemeyi sağlayan ön beyin gelişimini henüz tamamlamamıştır.

Basitçe söylemek gerekirse:
Gaz pedalı güçlüdür, fakat fren sistemi hâlâ kurulma aşamasındadır.

Bu nedenle mesele gençlerin öfke hissetmesi değil, bu güçlü duyguyla ne yapacağını henüz öğreniyor olmasıdır.

Neden her şeye çabuk sinirleniyoruz?

Ergenlikte üç temel ihtiyaç belirgin şekilde artar:

• Adalet duygusu
• Kimlik arayışı
• Anlaşılma ihtiyacı

Genç birey ilk kez gerçekten “Ben kimim?” sorusunu sormaya başlar. Bu süreçte eleştiriler daha yoğun hissedilir, anlaşılmadığını düşündüğü anlarda öfke hızla yükselir. Çoğu zaman öfkenin arkasında söylenmeyen bir ihtiyaç vardır:
“Beni gerçekten gören biri olsun.”

Öfke nasıl daha hızlı sakinleşir?

Öfke önce düşüncede değil, bedende başlar. Bu yüzden sadece “sakin ol” demek çoğu zaman işe yaramaz. Daha etkili olan üç adım vardır:

1. Dur — hareketi kes.
   Kısa süreli uzaklaşmak beynin alarm sistemini düşürür.
2. Bedeni regüle et.
   Yavaş nefes almak, yüzü yıkamak ya da kısa bir yürüyüş yapmak bedeni sakinleştirir.
3. Duyguyu isimlendir.
   Öfkenin altında çoğu zaman kırgınlık, utanç ya da haksızlığa uğrama hissi vardır. Kök duygu fark edildiğinde kişi anlaşılmış hisseder ve öfke şiddetini kaybeder.

Nefret duygusu neden geçmez?

Nefret genellikle tek bir olaydan değil, biriken incinmelerden oluşur. Zihin kendini korumak için duvar örer; çünkü yeniden incinmek istemez. Ancak bu duvar zamanla kişiyi de yalnızlaştırır. Bu yüzden iyileşme bastırmakla değil, duyguyu anlamlandırmakla başlar. Bazen doğru bir konuşma, bazen de güvenli bir alan, duyguların çözülmesine beklenenden daha fazla yardımcı olabilir.

Ergenlik dönemi çoğu zaman dışarıdan “zor” görünür; oysa içeride yaşanan şey büyümenin doğal sancısıdır. Gençler çoğu zaman öfkeli değil, anlaşılmaya ihtiyaç duyan bireylerdir. Duygular doğru okunduğunda çatışmalar azalır, ilişkiler güçlenir ve genç kendini daha güvende hisseder.

Bazen yalnızca birinin gerçekten dinlemesi bile, bir gencin dünyasında düşündüğümüzden çok daha büyük bir değişim başlatabilir

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa

http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

Asla Yetmeyen Başarı: Kendine İyilik Sandığın Yüksek Standartlar Tuzağı

Bazı insanlar vardır; sorumluluk sahibidir, işini titizlikle yapar, kimseyi yarı yolda bırakmaz. Dışarıdan bakıldığında disiplinli, güçlü ve “örnek” görünür. Üstelik çoğu zaman kendisi de bunu bir problem olarak görmez. Çünkü yüksek standartlar… ilk bakışta bir erdem gibi durur.

Ancak şema terapinin kurucusu Jeffrey Young’ın tanımladığı yüksek standartlar şeması, çoğu zaman başarıdan çok içsel bir huzursuzlukla çalışır.

Kişi farkında bile olmayabilir.

Çünkü zihnindeki ses şöyle fısıldar:

“Daha iyisini yapmalısın.”

“Yetmez.”

“Hata yapma hakkın yok.”

Başarı gelir ama tatmin gelmez. Dinlenmek suçluluk yaratır. Keyif ertelenir. Yapılanlar görülmez, eksikler büyütülür.

İronik olan şu: Bu şema genellikle kişiye zarar vermek için değil, onu korumak için gelişir. Çocuklukta kabul görmek, eleştirilmemek ya da değerli hissedebilmek için öğrenilmiş bir uyum biçimidir. Zamanla kişi şunu fark etmeden yaşamaya başlar: Artık standartları o yönetmez; standartlar onu yönetir.

Belki sen de çevrende “hep güçlü” görünen ama içten içe yorulmuş insanları tanıyorsundur.

Ya da her şeyi doğru yapmana rağmen içinde açıklayamadığın bir eksiklik hissi vardır.

Şöyle bir durup kendine sorabilir misin:

Gerçekten gelişiyor muyum… yoksa sadece kendimi mi kovalıyorum?

Bazen büyümek daha fazlasını yapmak değil, biraz yavaşlayabilmektir. Çünkü insan yalnızca üretirken değil, var olurken de değerlidir.

Ve belki gerçek standart şudur:

Kendine gösterdiğin şefkat, beklentilerinden daha geride kalmamalı.

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa

http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

Aynı Hayatı Yaşamıyoruz: Sosyal Medyada Görülen Hayat ile Gerçek Hayat Arasındaki Psikolojik Mesafe

Son yıllarda insanların en sık dile getirdiği duygulardan biri şu:
“Her şey herkes için ilerliyor gibi… Bir tek ben yerimde sayıyorum.”

Aslında burada yapılan kıyas, gerçek insanlarla değil; ekranda görülen hayatlarla. Günümüzde sosyal medya, bize insanların yaşamlarını değil, özenle seçilmiş anlarını gösteriyor. Sorun ise tam burada başlıyor: Zihnimiz bu seçilmiş anları bütün bir hayatın gerçeği gibi algılıyor.

Sabah uyanır uyanmaz başka insanların mutlu anlarına bakarak güne başlamak artık oldukça sıradan bir alışkanlık. Tatiller, sürprizler, romantik ilişkiler, başarı hikâyeleri, kusursuz görünen bedenler… Beyin gördüğü görüntüler arasında bir sıralama yapmaya başlıyor ve fark edilmeden içsel bir karşılaştırma oluşuyor:
“Ben neden böyle hissetmiyorum?”
“Benim hayatım neden bu kadar heyecanlı değil?”
“Ben neden hâlâ istediğim yerde değilim?”

Oysa burada yaşanan şey çoğu zaman başarısızlık değil, algının yanıltılmasıdır.

Çünkü sosyal medya mutluluğu gösterir, ama belirsizliği göstermez.
Kutlamayı gösterir, ama emek verilen zor günleri göstermez.
Sonucu gösterir, ama sürecin iniş çıkışlarını saklar.

İnsan zihni eksik bilgiyi çoğu zaman kendi aleyhine tamamlar. Başkalarının en parlak anlarını kendi en yorgun günümüzle kıyasladığımızda ortaya çıkan duygu genellikle yetersizlik hissidir. Bu his zamanla kişinin kendi hayatından aldığı tatmini azaltır; çünkü dikkat, sahip olunanlara değil eksik olduğu düşünülenlere yönelir.

Özellikle gençlerde ve genç yetişkinlerde kimlik algısı giderek dış geri bildirimlere bağlanmaya başladı. Beğenilmek, görünür olmak ve onay almak; içsel değerin yerine geçmeye başladığında kişi fark etmeden kendi merkezinden uzaklaşır. O noktadan sonra hayat yaşanmaz, adeta dışarıdan izlenir.

Asıl yorucu olan ise sosyal medyanın mutsuzluk üretmesi değil; sürekli daha iyi bir hayatın mümkün olduğu hissini canlı tutmasıdır. İnsan bulunduğu anla bağ kurmak yerine, henüz ulaşamadığı bir versiyonun peşinde koşmaya başlar. Bu da içsel bir yetişememe duygusu yaratır.

Oysa ruhsal iyi oluş, kusursuz bir hayatın sonucu değildir. Çoğu zaman gerçeklik ile kurulan samimi temasın ürünüdür. Gerçek ilişkiler filtresizdir; bazen sıradan, bazen zorlayıcı ama daima gerçektir.

Belki de bugün kendimize şu soruyu sormak iyi bir başlangıç olabilir:
Başkalarının hayatını izlemek için mi yaşıyoruz, yoksa kendi hayatımızı hissetmek için mi?

Çünkü insan, kıyasladığında değil; kendi deneyimiyle temas kurduğunda güçlenir.

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa

http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

Bursa’da Ergenlik Dönemi: Gençler Neden Kendini Yetersiz Hissediyor?

Bursa’da bugün ergen olmak, yalnızca büyümek değil; aynı anda pek çok beklentiye yetişmeye çalışmak anlamına geliyor. Okul başarısı, sınav süreci, sosyal çevre, aile beklentileri ve sosyal medyada sürekli karşılaşılan başarılı akranlar… Tüm bunlar, henüz kimliğini oluşturmaya çalışan bir gencin omuzlarında ağır bir yük oluşturuyor. Çoğu zaman bu yük açıkça dile getirilmiyor; sessizlik, içe çekilme ya da “umursamaz” gibi görünen tutumlarla kendini gösteriyor.

Ergenlik dönemi, doğası gereği sorgulama, deneme ve yön arama sürecidir. Ancak günümüz koşullarında bu alan giderek daralıyor. Çocuklar, kendilerini tanımaya fırsat bulamadan; neye yatkın olduklarını keşfetmeden kıyaslanıyor. Notlar, başarı sıralamaları ve sıkça sorulan “yaşıtların ne yapıyor?” cümlesi, gencin iç dünyasında sessiz bir düşünceyi besleyebiliyor: “Ben gerideyim.” Oysa bu his çoğu zaman gerçek bir yetersizlikten değil, sürekli ölçülmekten ve değerlendirilmekten kaynaklanıyor.

Ebeveynler için ergenlik dönemi de oldukça zorlayıcı bir süreç. Kaygıyla söylenen yönlendirici cümleler, çocuğu koruma niyetiyle yapılan uyarılar bazen beklenenin tersine etki edebiliyor. Çünkü ergen, bu sözleri çoğu zaman destek olarak değil, baskı olarak algılıyor. Özellikle “senin iyiliğin için” denilen her cümle, duygusal temasla dengelenmediğinde ebeveyn–ergen arasındaki mesafeyi artırabiliyor.

Bugünün ergenlerinin en çok ihtiyaç duyduğu şey kusursuz olmak değil; oldukları halleriyle kabul edildiklerini hissetmek. Daha az kıyas, daha çok anlayış… Daha çok dinleme, daha az düzeltme. Unutmamak gerekir ki çocuklar ve ergenler, en çok rahatladıkları ve güvende hissettikleri yerde güçlenirler. Ve bazen bir ebeveynin verebileceği en büyük destek, çocuğuna şunu hissettirmektir:
“Bu hızda koşmak zorunda değilsin, buradayım.”

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa

http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

Devam Eden Bursa Depremleri ve İçimizdeki Görünmeyen Artçılar

Depremler sadece zemini sarsmaz.
Bazen en güçlü hareket, insanın içinde olur.

Son günlerde Bursa’da yaşanan ve zaman zaman devam eden depremler, birçok kişi için fiziksel olarak büyük hasarlara yol açmamış olabilir. Ancak klinik pratikte sıkça gördüğümüz bir gerçek var: Bir olayın travmatik olup olmadığını belirleyen şey, çoğu zaman objektif büyüklüğü değil; kişinin iç dünyasında yarattığı etkidir.

Bazı insanlar için bu depremler, yalnızca kısa süreli bir korku anlamına gelirken; bazıları için geçmişte yaşanmış başka sarsıntıları, kayıpları, çaresizlik duygularını ve kontrol kaybı deneyimlerini yeniden canlandırabiliyor.

Travma literatürü bize şunu söyler: Beyin, tehlike algıladığında zamanı doğrusal biçimde işlemez. Yani bugün yaşanan bir deprem, aslında zihinde “şu an”dan çok daha fazlasını temsil edebilir. Daha önce yaşanmış bir afet, çocuklukta hissedilmiş bir güvensizlik, korunamamış olma hali, bugünün deneyimine sızabilir.

Bu nedenle bazı kişiler son günlerde:

• Daha çabuk irkildiklerini
• Sürekli tetikte hissettiklerini
• Uykularının bölündüğünü
• Zihnin “ya yine olursa?” düşüncesine takıldığını
• Bedensel gerginlik yaşadıklarını

fark edebilirler.

Bu belirtiler çoğu zaman “zayıflık” ya da “dayanıksızlık” değil; sinir sisteminin hayatta kalma amaçlı verdiği tepkilerdir. Beynin alarm sistemi (amigdala) tehlike algısını sürdürürken, mantıklı düşünen sistem (prefrontal korteks) bir süre geri planda kalabilir. Bu da kişiye, güvende olsa bile güvende değilmiş gibi hissettirebilir.

Burada önemli bir noktaya özellikle dikkat çekmek isterim:

İçimizdeki sarsıntının şiddeti ne kadar fazlaysa, baş etmek de o kadar zor hissedilir.

Bu yüzden kişinin kendine “Bu kadar etkilenmemeliydim.” demesi, süreci kolaylaştırmaz. Aksine, yaşananı küçümsemek, duyguyla temas etmeyi zorlaştırır. Oysa daha iyileştirici olan cümle şudur:
“Ben bu durumdan etkilendim ve bu anlaşılır.”

Deprem sonrası süreçte kendimizi desteklemek için küçük ama etkili adımlar mümkündür:

• Nefesi bilinçli şekilde yavaşlatmak
• Ayağın yere temasını, bedenin bulunduğu alanı fark etmek
• Maruz kalınan haber akışını sınırlamak
• Duyguları bastırmak yerine isimlendirmek

Bu adımlar, sinir sistemine “şu anda hayattayım ve görece güvendeyim” mesajını iletir.

Çocuklar açısından ise ayrı bir parantez açmak gerekir. Çocuklar güvende olduklarını en çok söylenen kelimelerden değil, yetişkinin bedenindeki sakinlikten öğrenirler. Uzun açıklamalardan çok, tutarlı rutinler, sakin bir ses tonu ve “yanındayım” mesajı düzenleyicidir.

Elbette bazı kişilerde bu tepkiler günler içinde azalırken, bazılarında kalıcılaşabilir. Eğer korku hali geçmiyor, günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyor, kaçınma davranışları artıyorsa; bu noktada profesyonel destek almak oldukça koruyucudur. Erken dönemde alınan destek, travmanın yerleşmesini önleyebilir.

Son olarak şunu hatırlatmak isterim:

Deprem geçti diye, herkesin iç dünyasında da her şeyin geçmiş olması gerekmez.
Bazı sarsıntılar zamana değil, şefkate ve paylaşıma ihtiyaç duyar.

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa

http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

Sevilmeye Değer Olduğunu Hissediyor musunuz?

Hayatın en basit ama en derin gerçeklerinden biri şu: Kendimizi sevilmeye layık hissettiğimizde dünya daha güvenli, ilişkilerimiz daha sıcak ve geleceğe dair umutlarımız daha parlaktır. Aksine, özdeğerimiz sarsıldığında; kıskançlık, güvensizlik ve duygusal bağımlılık gibi gölgeler hayatımıza sızar. Bu gölgeler hem bizi hem de yanımızdakini eritir; küçük kırılmalar zamanla büyük uçurumlara dönüşür.

İlişkilerde özdeğer, bir çiçeğin suya olan ihtiyacı gibidir — görünmez ama vazgeçilmez. Yüksek özdeğere sahip kişiler, duygularını dengeli ifade eder, sınır koyar ve karşılıklı saygı üzerine kurulu iletişim geliştirir. Böyle ilişkilerde tartışmalar büyümez, anlaşmazlıklar öğrenme fırsatına dönüşür. Öte yandan, özdeğeri düşük olanlar sık sık onay arar, aşırı savunmacı olabilir ve partnerlerine karşı kontrolcü eğilimler gösterebilir; bu tutumlar ise ilişkinin doğal akışını bozar.

Peki özdeğer nasıl güçlenir?

• Kendine şefkat geliştir: Hatalarınızı insan olarak kabul edip, kendinize nazikçe yaklaşın.
• Olumsuz iç sesi sorgulayın: “Ben yetersizim” gibi düşünceleri kanıt ve karşıt düşüncelerle test edin.
• Küçük hedefler koyup başarın: Başarı hissi özgüveni besler; adımları küçültün ve kutlayın.
• Sağlıklı sınırlar belirleyin: Hayır demeyi öğrenmek özsaygıyı artırır.
• Değerlerinize göre yaşayın: Ne istediğinizi bilmek kararları ve ilişkileri güçlendirir.
• Sosyal destek ve güvenilir ilişkiler kurun: Destekleyen insanlar özdeğeri besler.
• Bedene iyi bakın: Düzenli uyku, hareket ve beslenme ruh halini olumlu etkiler.
• Duyguları ifade edin: Duygularınızı yazmak veya güvenilir biriyle paylaşmak rahatlatır.

Önerilerin kıymeti büyük — çünkü size yol gösterebilecek, denemenizi kolaylaştıracak ve umudu korumanızı sağlayacak somut adımlar sunarlar. Her biri farklı yönlerinize dokunur: duygusal düzenleme, sınır koyma, bedene özen ve sosyal bağlar… Ancak her insan biriciktir; yaşam öyküleri, değerleri, güçlü ve kırılgan yönleri birbirinden farklıdır. Bu yüzden “tek bir sihirli reçete” yoktur — birine iyi gelen yöntem bir başkasında etkisiz veya zararlı olabilir.

Unutmayın: Sevilmeye değer hissetmek, lüks değil gerekliliktir. İlişkilerimiz bunun üzerine kurulduğunda daha sağlam, daha tatmin edici ve daha uzun ömürlü olur. Kendi değerinize yatırım yapmak hem sizi hem de ilişkilerinizi özgürleştirir. Eğer ilişkinizde tekrar güven ve yakınlık inşa etmek istiyorsanız, bu yolun bir parçası olarak önce kendi yolunuzu keşfedin. Küçük deneylerle neyin işe yaradığını gözlemleyin, ihtiyaçlarınıza göre yöntemleri uyarlayın ve destek gerektiğinde uzmanlardan yardım almaktan çekinmeyin. Kendinize özgü, zamanla şekillenen bir yaklaşım en sağlam sonuçları verir — çünkü hak ettiğiniz sevgi önce kendinizden başlar.

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa

http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

Zihnimizin Bize Oynadığı Küçük Oyunlar

Hiç durup dururken kendinize kızdığınız oldu mu?
Aslında ortada çok büyük bir sorun yokken, içinizden bir sesin “Yine beceremedin”, “Zaten hep böyle oluyor” dediğini fark ettiğiniz anlar… Çoğumuz bu iç sesi “gerçek” sanıyoruz. Oysa çoğu zaman bu ses, gerçeğin kendisi değil; zihnimizin alışkanlık haline getirdiği düşünce kalıplarıdır.

Psikolojide bu kalıplara bilişsel çarpıtmalar denir. Yani zihnin, yaşadığımız olayları olduğundan biraz daha sert, biraz daha karamsar, biraz daha acımasız yorumlama biçimleri.

Örneğin bir hata yaptığınızda hemen “Ben zaten hiçbir şeyi beceremiyorum” diye düşünüyorsanız, zihniniz size ya hep ya hiç oynuyor olabilir. Tek bir hatayı, tüm kişiliğinize mal ediyor. Oysa kim tek bir davranışıyla bütünüyle tanımlanabilir?

Bazen de geleceği henüz gelmeden karartırız. Bir görüşme, bir sınav, bir konuşma öncesinde “Kesin kötü geçecek” dediğimiz anlar vardır. Bu, felaketleştirmedir. Henüz yaşanmamış bir olayı en kötü ihtimaliyle zihinde defalarca yaşamak… Sonra da neden bu kadar yorulduğumuzu merak etmek.

İlişkilerde en sık yaptıklarımızdan biri ise zihin okumak. Karşımızdakinin ne düşündüğünü kanıt olmadan bildiğimizi sanırız. “Bana geç cevap verdi, kesin bana kızgın.” Oysa belki de sadece meşguldü. Ama zihin, boşlukları doldurmayı sever.

Bir de kendimize karşı pek cömert olmadığımız anlar vardır. Güzel bir geri bildirim aldığımızda “Şanstı”, “Zaten olması gerekiyordu” der geçeriz. Buna da olumluyu geçersiz kılma denir. Başarıyı içeri almadan, hataları büyüte büyüte ilerlemek… İnsan böyleyken kendini nasıl iyi hissedebilir?
Her düşündüğünüz doğru olmak zorunda değildir.
Bir düşünce zihninizden geçti diye gerçek olmaz. Sadece zihninizin o anki yorumudur.

Küçük ama güçlü bir soru vardır:
“Bu düşüncemi destekleyen somut kanıtlar neler?”
Bu soruyu sormaya başladığınızda, zihninizin size her söylediğini sorgulamayı da öğrenirsiniz.

Zihnimiz bizi korumaya çalışırken bazen fazlasıyla abartır. Tehlike yokken alarm verir. Bu bir kusur değil; fark edildiğinde dönüştürülebilen bir alışkanlıktır.

Belki de kendimize zaman zaman şunu hatırlatmak yeterlidir:
“Şu an düşündüğüm şey, tek gerçek olmayabilir.”

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen, Aile ve Çift Danışmanı | Bursa
🌐 www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087

Ne Bekliyoruz?

2025 yılında, kendi iç sorunlarımızdan çok başka ülkelerin sorunlarını öncelikli hale getirdik.

Gazze katliamına ve Suriye’deki yeni yapılanmaya odaklandık.

Ukrayna–Rusya barış görüşmelerinde rol almak için uğraştık.

Ama kendi sorunlarımız konusunda bir araya gelmeyi başaramadık.

Her farklılığı kutuplaşma noktasına taşıdık.

Bu kutuplaşma siyaseti, siyaseti ise vatandaşlığı ve ekonomiyi de derinden etkiledi.

Fırsatçılara alan açıldı.

Yıllardır vatandaşın fırsatçıların tavırlarına tanık olduk.

Ama bir türlü ihtilal yasasını düzeltemedik.

Hayırlı konularda iktidar ile muhalefeti bir araya getiremedik.

Temel kanunları çıkaramadık.

Yaklaşık 60 yıldır beni darbe anayasasını değiştiremedik.

Sivil bir anayasa çıkaramadık.

2026 yılına kar yağışı ile birlikte bereketli bir şekilde giriş yaptık.

Umutlarımız arttı. 2026 yılında içimize dönmeliyiz.

Kutuplaşma alışkanlığından kurtulmalıyız.

Vatandaşımız için uygun ekonomik şartlar bulmalıyız.

Sözün kısası, 2025 yılı bizim için kaybedilmiş bir yıl oldu.

İyilik yapmayı bilmiyorsan, hiç olmaz ise kötülük yapma.
(Günün Sözü)

TRAVMANIN BEYİNDE BIRAKTIĞI İZLER: GÜNLÜK HAYATTAKİ TEPKİLERi

“Bu kadar etkilenmemeliydim” dediğiniz anlar oluyor mu?
Dışarıdan sakinsiniz ama küçük bir ses, bir mimik ya da beklenmedik bir sözle yoğun bir tepki verebilir. Çoğu zaman bu durum “aşırı hassasiyet” olarak adlandırılsa da burada olan şey hassas bir kişilik değil; duyguları düzenleyen sistemin daha çabuk zorlanması olabilir.

Normalde insanın zihni ve bedeni birlikte çalışabildiği bir denge alanına sahiptir. Bu alanda kişi duygularını hisseder ama onlara kapılıp kaybolmaz. Düşünebilir, karar verebilir, karşısındakiyle temasını sürdürebilir ve stresle baş edebilir.
“Şu an buradayım ve bununla başa çıkabilirim.”

Ama travmatik yaşantılar,
Beynin alarm sistemini daha hassas ayarda çalıştırır bu da kişinin günlük uyaranlara normalden daha güçlü tepkiler vermesine neden olur.

Günlük hayatta travmatik tepkiler nasıl görünür?

Bir ses, mimik ya da kalabalık neden bu kadar ürkütücü gelir?
Çünkü beyin, geçmişteki tehditleri bugünün sesleriyle karıştırır ve ani bir gürültüyle kalp hızlanır, nefes daralır.
Erken dönem duygusal yaralar, mimikler ve yakın birinin yüz ifadesi ile suçluluk ya da terk edilme düşüncelerini tetikleyebilir.
Kalabalıkta yoğun bunaltı ile sinir sistemi gerildiğinde ya da donuklaştığında kaçma isteği ortaya çıkabilir.

Travma, yalnızca zihinsel bir hatıra değildir.
Bedenin, sinir sisteminin ve beynin birlikte verdiği otomatik bir hayatta kalma tepkisidir.
Beyin, geçmişte işe yarayan koruyucu tepkileri; travmatik yaşantının bitmesine rağmen bugün de çalıştırmaya devam ediyordur.

Bu yüzden bazen:

Bir ses tonu, sarsıcı olabilirken, cevap gelmeyen bir mesaj yoğun kaygı yaratabilir ve bir eleştiri bedende çökme hissi doğurabilir.

Peki dengeye geri dönmek mümkün mü?

Evet.
Beynin kendini yeniden şekillendirme ve değiştirme kapasitesi sayesinde travmatik tepkiler

Güvenli bir terapötik ilişki, Bedensel farkındalık, Nefesle sakinleşme becerileri, Duyguların görülüp adlandırılması ve İlişki örüntülerinin anlaşılması ile değiştirilebilir.

Unutmayın

Bir zamanlar hayatta kalmak için fazla çalışan beynin, uygun koşullarda iyileşmeye de uyum sağlaması mümkündür.

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen, Aile ve Çift Danışmanı | Bursa
🌐 www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087