GENÇLER NEDEN ÖFKELİ?
Ergenlik Döneminde Duygu Yönetimini Anlamak – Klinik Psikolog Büşra Kırca cevaplıyor

Geçtiğimiz hafta lise öğrencileriyle yaptığımız söyleşide gençlerin kendi duygularını anlamaya yönelik sordukları sorular oldukça umut vericiydi. Çünkü bu sorular yalnızca meraktan değil, fark etme isteğinden doğuyordu. Psikolojik olgunluk tam da burada başlar: Duygunun içinde kaybolmak yerine onu anlamaya çalıştığınız yerde.

“Ergenlikte neden agresifleşiyoruz?”
“Neden her şeye bu kadar çabuk sinirleniyoruz?”
“Öfkemi nasıl hızlıca geçirebilirim?”
“Nefret duygusu neden geçmiyor?”

Bu sorular aslında yalnızca gençlerin değil, pek çok ebeveynin ve yetişkinin de zihninde yer buluyor. Gelin, cevaplara birlikte bakalım.

Ergenlikte neden agresifleşiriz?

Ergenlik sadece fiziksel değişimlerin yaşandığı bir dönem değildir; aynı zamanda beynin yeniden yapılanma sürecidir. Duyguları yöneten sistem oldukça aktif çalışırken, durup düşünmeyi ve kendini frenlemeyi sağlayan ön beyin gelişimini henüz tamamlamamıştır.

Basitçe söylemek gerekirse:
Gaz pedalı güçlüdür, fakat fren sistemi hâlâ kurulma aşamasındadır.

Bu nedenle mesele gençlerin öfke hissetmesi değil, bu güçlü duyguyla ne yapacağını henüz öğreniyor olmasıdır.

Neden her şeye çabuk sinirleniyoruz?

Ergenlikte üç temel ihtiyaç belirgin şekilde artar:

• Adalet duygusu
• Kimlik arayışı
• Anlaşılma ihtiyacı

Genç birey ilk kez gerçekten “Ben kimim?” sorusunu sormaya başlar. Bu süreçte eleştiriler daha yoğun hissedilir, anlaşılmadığını düşündüğü anlarda öfke hızla yükselir. Çoğu zaman öfkenin arkasında söylenmeyen bir ihtiyaç vardır:
“Beni gerçekten gören biri olsun.”

Öfke nasıl daha hızlı sakinleşir?

Öfke önce düşüncede değil, bedende başlar. Bu yüzden sadece “sakin ol” demek çoğu zaman işe yaramaz. Daha etkili olan üç adım vardır:

1. Dur — hareketi kes.
   Kısa süreli uzaklaşmak beynin alarm sistemini düşürür.
2. Bedeni regüle et.
   Yavaş nefes almak, yüzü yıkamak ya da kısa bir yürüyüş yapmak bedeni sakinleştirir.
3. Duyguyu isimlendir.
   Öfkenin altında çoğu zaman kırgınlık, utanç ya da haksızlığa uğrama hissi vardır. Kök duygu fark edildiğinde kişi anlaşılmış hisseder ve öfke şiddetini kaybeder.

Nefret duygusu neden geçmez?

Nefret genellikle tek bir olaydan değil, biriken incinmelerden oluşur. Zihin kendini korumak için duvar örer; çünkü yeniden incinmek istemez. Ancak bu duvar zamanla kişiyi de yalnızlaştırır. Bu yüzden iyileşme bastırmakla değil, duyguyu anlamlandırmakla başlar. Bazen doğru bir konuşma, bazen de güvenli bir alan, duyguların çözülmesine beklenenden daha fazla yardımcı olabilir.

Ergenlik dönemi çoğu zaman dışarıdan “zor” görünür; oysa içeride yaşanan şey büyümenin doğal sancısıdır. Gençler çoğu zaman öfkeli değil, anlaşılmaya ihtiyaç duyan bireylerdir. Duygular doğru okunduğunda çatışmalar azalır, ilişkiler güçlenir ve genç kendini daha güvende hisseder.

Bazen yalnızca birinin gerçekten dinlemesi bile, bir gencin dünyasında düşündüğümüzden çok daha büyük bir değişim başlatabilir

📍 Klinik Psikolog Büşra Kırca
Çocuk, Ergen ve Aile Danışmanı | Bursa

http://www.psikolojimerkezibursa.com | 📞 0531 662 3087