Kumar Bağımlısı Ne Zaman Pes Eder?

 

“Bu sefer son, bir daha asla oynamayacağım.” Bu cümle, bir kumar bağımlısı için çok tanıdık ve net bir ifade olsa da, etrafındaki insanlar için inandırıcılığını çoktan yitirmiştir.

 

Meseleyi yalnızca para, kazanma ihtimaline duyulan haz ve dopamin hormonu üzerinden değerlendirmek yanıltıcıdır. Bu indirgemeci bakış açısı, sorunu sadece biyolojik bir dengesizliğe hapseder. Oysa durum sanıldığının aksine çok daha karmaşıktır: Kişi çoğu zaman kaybetmesine rağmen oynamaya devam eder, çünkü mesele sadece kazanmak değildir. Tam tersi, kazandığında da devam eder; çünkü kazanç onu asıl aradığı şeyle tatmin etmez.

 

Kumar bağımlısı, aslında hiçbir zaman doldurulamayacak bir eksikliği tamamlamanın peşindedir. Bu nedenle hep “bir kez daha” der. Dışarıdan bakıldığında mantıksız gelse de, borç batağında, ailesini ve işini kaybetme pahasına, derin bir utanç ve acı içinde kıvranırken bile, o anlık ve “vazgeçilmez” hazdan aldığı sahte doyum için “bu son” döngüsü kırılmaz.

 

Bu amansız tekrarın altında yatan psikolojik işlev çoğu zaman kişinin kendisinden bile gizlidir. Bu döngü, bazen kendindeki derin bir noksanlığı sihirli bir şekilde tamamlama arzusu, bazen “bu kez şans bana gülecek” inancıyla kadere, otoriteye ya da hayata karşı kurulan bir ilişkinin temsilidir. Bazen kişinin dayanamadığı, yüzleşmekten kaçındığı ruhsal acının eyleme vurumu; bazen ise kırılgan benlik saygısını ayakta tutmak için geliştirdiği bir savunma düzeneğidir.

 

Her hikayenin sonu aynı yıkım olsa da, her insanın yaşam öyküsü ve kumar bağımlılığın beslendiği psikolojik sebepler farklıdır. Kumar oynayan kişi, oyun anında kendini güçlü, şanslı, özel ve kontrol sahibi hisseder. Kaybettiğinde ise tam tersi bir kutba savrularak kendini işe yaramaz, başarısız ve değersiz bulur. Kumar, benlik algısını sürekli olarak büyüklenmeci ve çökkün iki uç arasında taşır. “Ya bugün kesin kazanacağım” büyüsü ile “ben zaten mahvoldum” umutsuzluğu arasında sıkışarak bağımlılık döngüsünü besler.

 

Dahası, kumar bağımlığı yalnızca kazanma isteği ile ilgili değildir. Bazen bilinçdışı bir şekilde, kendisine, kaderine, hatta ona yeterince iyi gelmemiş ebeveynlerine duyduğu yoğun öfkeyi, sürekli kaybederek ve kendini cezalandırarak dışa vurur.

 

Velhasıl, bir kumar bağımlısı ancak “ben gerçekten neyin peşindeyim?” sorusuna samimi bir yanıt bulabildiğinde ve kumarın hayatındaki derin psikolojik işlevini anladığında pes eder. Çünkü kumar bağımlılığı tedavisinde asıl çözüm, oyunu bırakmakla değil, oyunun kişinin hayatında hangi boşluğun yerini tuttuğunu  keşfetmekle mümkün olur.

 

Klinik Psikolog Büşra Kırca 

Çocuk, Ergen, Yetişkin ve Aile Danışmanı | Nilüfer/Bursa

@klinikpsikologbusrakirca |  05316623087